Per ongeluk racistisch

Hoe ik een mediarel ontliep

Geschreven door Jeroen Coelen op 13 december 2019 Leestijd: 6 minutes

In het voorjaar van 2019 werkte ik als docent op de HvA. Hier ben ik ternauwernood een mediaschandaal ontlopen. Ik neem u mee. Op de faculteit International Business gaf ik het vak Technology in Business. Een vak wat na mijn vertrek, bleek later, is opgedoekt. De HvA, locatie Bijlmer, is andere koek dan de Universiteit van Delft, waar ik ook werk.

Ik was die ochtend vroeg in de klas. De lamellen hingen scheef, enkele ontbraken. Tussen de lamellen door keek ik naar de bouwput die regelmatig mijn lessen verstoorde. Na drie keer proberen pakte de VGA kabel mijn laptopsignaal op. Ik keek hoe de lichtstralen van de beamer die uit het systeemplafond stak langzaam in intensiteit toenamen. De eerste studenten druppelden de klas in. Sommige jongens dragen een jasje, alsof ze notaris willen worden. Op de achterste rij zaten twee jongens die zeker niet grossierden in aanwezigheid of het erbij houden van de aandacht. Het aantal 'moetertjes' op de locatie Bijlmer was een stuk hoger dan in Delft.

Andere verschillen waren me in de weken hiervoor al opgevallen. Zo had ik de studenten gevraagd hun poster en bronnenlijst te zippen voordat ze het uploaden, zodat ik makkelijk pakketjes kon downloaden. De les hierna vroeg iemand: "Waarom moest ik twee zipjes uploaden?" Niet alleen in mijn klas vielen dingen op, ook mijn collega's vielen op. Ik passeerde ooit een lokaal waar ik een docent moedeloos tegen leerlingen zag schreeuwen over Excel. "THIS IS HOW YOU MAKE A PIVOT TABLE!!"

Het verschil zat hem niet alleen in het onderscheid HBO en WO. Dit is jammer, dit zijn toch studenten die wellicht meer baat hebben bij een goede instantie dan de gemiddeld pientere universitaire studenten. Deze HvA, ik weet niet maar vermoed wel dat andere HBOs ook zo zijn, was erg schools. Al mijn collega's waren het daar mee eens. Ik vroeg ze wel eens of dat aan de leerlingen of aan de docenten lag. De docenten legden de schuld ook bij zichzelf. Presentielijsten ben ik na 2 weken mee gestopt, ik vond het kinderachtig. Ik hoorde van een rekenvak (jup) wat iedereen moest halen. Tijdens een bespreking kwam het aan het licht dat veel studenten dit vak niet haalde. Wat bleek: een regel verbood studenten die hun huiswerk niet voor 80% goed hadden om de les te betreden. Oftewel, de studenten die moeite hadden met de stof, werd onderwijs ontzegt. Dit werd onironisch in de groep gegooid met de vraag: "Waar ligt het nou toch aan?" Veel kafkaesquer heb ik het nog niet meegemaakt in het onderwijs.

Op die ochtend, een kwartier nadat ik mijn les begonnen was, kakt een student het lokaal binnen. Hij kijkt me aan, zegt niets. Hij ploft een weekendtas op tafel op de eerste rij en gaat zitten. Vervolgens maakt hij zijn ontbijt. Een boterham met kipfilet om precies te zijn. “Ik moest nog eten”, merkte hij op. Ik ging door met mijn les over AI.

Mijn vak kon je halen door twee presentaties goed te doen. Hierin schetst je groepje een toekomstscenario waarin technologie een hoofdrol speelt. Als het ware: verzin een Black Mirror aflevering. Dit werkt goed als laagdrempelige manier om mensen met nieuwe technologie kennis te laten maken.

Veel studenten vinden presenteren spannend, ook in deze klas. Ik had daarom een activiteit hiervoor gepland: Powerpoint karaoke. Ik had willekeurige powerpoints gemaakt, waar studenten on the spot een verhaal bij moesten verzinnen. Deze begonnen met een thema, zoals “My advice to stay in school” - ook de HvA doet mee aan de verengelsing. Hierna kwamen 10 ambigue slides, zoals een foto van een dolfijn, een willekeurig taartdiagram en een landkaart van Duitsland met een pijl erop. Het idee is dat we inspelen op het improvisatietalent van een leerling, en zo spelenderwijs leren omgaan met het onverwachte. Ook dit keer resulteerde het in een hoop gelach. Iemand z’n verhaal over hoe op school te blijven was compleet ridicuul en iemand z’n tips over huismoeders zorgde voor hilariteit.

Tijdens het maken van de slides probeer ik iets neer te zetten waar mensen veel kanten mee op kunnen. Ik dacht: veel presentaties hebben een acroniem. N.E.V.E.R. verzon ik. Met daarna op de slides erna “The N stands for..”, “The E stands for”…, etc. , met daarbij random foto’s. De volgende improvisator kwam aan bij het acroniem: N.E.V.E.R. Bij de N had ik een foto van een spiegel gedaan, ik had iets van “new perspectives” in mijn hoofd. De slide kwam op “The N stands for…”

Nu heb ik twee stukjes informatie achter gehouden. De twee jongens achter in waren twee zwarte jongens. En de spiegel op de foto werd vastgehouden door een aap.

Het was mij compleet ontgaan, eerlijk waar.

De twee zwarte jongens, wie ik het hele semester moeite mee had ze bij de les te houden, schaterden het uit. De hele klas deed mee. Ik had niet door wat er gebeurde. Ik luister geen hiphop, de link met de letter N zit niet in mijn hoofd geprent. Daarnaast ben ik voor mensen die in die hokjes denken uiterst wit. Ik squash, doe soms aan wielrennen in zo’n strak pakje en werk op een technische universiteit - ja deze zijn overwegend wit. Ik zag de jongens schateren en ze keken naar mij. Omdat ik blij was dat ik ze eindelijk bij de les had, wees ik naar het scherm, toen naar hen en stak mijn duim omhoog.

De jongens pakten op hun beurt hun telefoon om een foto te maken van het scherm. Toen begon het enigszins te dagen dat er wellicht meer aan de hand was. Vrij kort hierna realiseerde ik me wat er aan de hand was. The N word. Oh shit, dacht ik. Dit is racistisch. Niet zo bedoeld, maar sowieso zo te interpreteren. Dit is de shit waar mensen voor ontslagen worden. En die jongens maken er foto’s van. Ik kon niets meer doen. Ik appte mijn vriendin, die reageerde: “definitely racist”. De spreker was inmiddels bij de volgende slide. Ik heb niet ingegrepen. Ik raakte licht in paniek.

Die avond heb ik Twitter, Instagram en Facebook afgestruind op #hva, #racist en #racistteacher. Ik heb hashtag alerts gezet, zodat ik een mail krijg als iemand er over berichtte. De mediarel kon ieder moment beginnen. Hierdoor zal ik ontslagen worden. Ik nam me voor dat ik achter mijn beslissing zou gaan staan. Dat het onopzettelijk racisme was. Dat de hele situatie zelfs grappig was, dat we niet zo kleinzerig zouden moeten doen. Ik zou aanschuiven bij Pauw, zelfs bij DWDD zou ik de lans breken voor mijn acties. Ik kon amper slapen. Een lege mailbox maakte me rustiger in de ochtend. Het leek niet viraal gegaan te zijn.

Wel had ik nog iets goed te maken met mijn studenten, vooral met die twee. De eerstvolgende les liep ik aan het begin van de les naar ze toe: “Hey, sorry, dat was echt niet zo bedoeld", waarop die jongens zeiden: “N stands for not a problem.” Althans, dat beeldde ik me in. Het lukte me niet om sorry te zeggen. Deze twee jongens waren namelijk de eerstvolgende les niet aanwezig.

 13
 0

Lekker gelezen? Geef me een kudo! (gewoon klikken, geen login)


Lees ook over: